ଦେବଗଡ଼ରେ ହେବକି ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ? ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା । ଲୋକଙ୍କୁ ଘାରିଲାଣି ବିସ୍ଥାପନ ଭୟ । ପଢନ୍ତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖବର …
ଦେବଗଡ଼ ସମାଚାର | ବିଶେଷ ରିପୋର୍ଟ :
ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୩,୨୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ର ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଦେବଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ feasibility study ଚାଲିଛି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଦେବଗଡ଼ ସହ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ବିଚାରାଧୀନ ଅଛି।
ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ Additional Chief Secretary, Energy ବିଶାଳ କୁମାର ଦେବ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ NTPC ପ୍ରଥମେ ଚାରିଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲା। ପ୍ରାଥମିକ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ଉପଯୁକ୍ତ ନଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଦେବଗଡ଼ ଓ ନବରଙ୍ଗପୁରରେ ଅଧ୍ୟୟନ ଚାଲିଛି।
କିଏ କରୁଛି ପ୍ରକଳ୍ପ?
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ NTPC Ltd. ସହ Nuclear Power Corporation of India Ltd. (NPCIL) ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି। NTPC ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ nuclear power project ପାଇଁ site-selection study ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କହିଥିଲା। ଏହା NTPCର ଦୀର୍ଘମିଆଦି 30 GW nuclear capacity ଯୋଜନାର ଅଂଶ।
କିନ୍ତୁ ଏହା କ’ଣ ଫାଇନାଲ କି ?
ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ କଥା ହେଉଛି, ଦେବଗଡ଼କୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ final nuclear plant site ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା feasibility/site assessment stageରେ ଅଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ଥାନଟି ପରମାଣୁ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବୈଷୟିକ, ପରିବେଶୀୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାନଦଣ୍ଡରେ ଉପଯୁକ୍ତ କି ନାହିଁ, ତାହା ଯାଞ୍ଚ ହେଉଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମଧ୍ୟ public safety ଓ environmental safeguards କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା କହିଛନ୍ତି।
ଦେବଗଡ଼ର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ହେବ ପ୍ରକଳ୍ପ ?
ଏହା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ଏହି ସୂଚନାରେ ଦେବଗଡ଼ର କେଉଁ ତହସିଲ୍, ଗାଁ, ମୌଜା କିମ୍ବା କେତେ ଏକର ଜମି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅଛି, ତାହା ପ୍ରକାଶ ପାଇନାହିଁ। ତେଣୁ “କେଉଁ କେଉଁ ଗାଁରେ ପରମାଣୁ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ହେବ” ବୋଲି ବର୍ତ୍ତମାନ କହିବା ସଠିକ୍ ହେବନାହିଁ।
୩୨୦୦ MW କେତେ ବଡ଼?
୩,୨୦୦ MW ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ utility-scale nuclear project। କିନ୍ତୁ ଏହି ୩,୨୦୦ MWକୁ ଦେବଗଡ଼ର ନିଶ୍ଚିତ allocation ବୋଲି ଧରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପର capacity।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଆହୁରି nuclear proposal ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ nuclear power ନେଇ ଅନ୍ୟ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହର ଖବର ମଧ୍ୟ ଆସିଛି।
ଏହି ଖବରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ହେଉଛି, ଦେବଗଡ଼ରେ ପରମାଣୁ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇସାରିଛି ବୋଲି ଏବେ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଦେବଗଡ଼ ଏବେ ଦୁଇଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା site ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯେଉଁଠାରେ feasibility study ଚାଲିଛି। ଅନ୍ତିମ site selection ଓ ସରକାରୀ ଅନୁମୋଦନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନଥିବା କହିଛନ୍ତି।
ତେବେ ଏଥିରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ, ଦେବଗଡ଼ର ନାମ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାରୁ ଆସିନାହିଁ; NTPC ପକ୍ଷରୁ site-selection processରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ କୁହାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହା ଅନ୍ତିମ ଚୟନ ନୁହେଁ।
ଏବେ ପ୍ରକଳ୍ପ କେଉଁ stageରେ ଅଛି ?
ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହାକୁ ଚାରିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ବୁଝାଯାଇପାରେ ।
ପ୍ରଥମ : ସମ୍ଭାବ୍ୟ site ଚିହ୍ନଟ।
ଦ୍ୱିତୀୟ : ପ୍ରାଥମିକ technical/feasibility assessment।
ତୃତୀୟ : ଦେବଗଡ଼ ଓ ନବରଙ୍ଗପୁରରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ।
ଚତୁର୍ଥ : ଅଧ୍ୟୟନ ପରେ site selection, statutory approvals ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ project-development process।
ତେବେ ଦେବଗଡ଼ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବା ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତିରୁ ବୁଝାଯାଉଛି।
ଲୋକଙ୍କୁ ଘାରିଲାଣି ବିସ୍ଥାପନ ଭୟ :
ରେଙ୍ଗାଲି ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ସହିଥିଲା ଦେବଗଡ ଜିଲ୍ଲା। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଜିଲ୍ଲାର ବୃହତ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳମଗ୍ନ ହେବା ସହିତ ବୃହତ୍ ଜନସମୁଦାୟ ନିଜ ଭିଟାମାଟି ହରାଇ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାର ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସବାସ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ହେବାର ୪୫ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ଥାପିତଙ୍କ ସମସ୍ୟା ସରିନାହିଁ କିମ୍ବା ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ମେରୁଦଣ୍ଡ ସଦୃଢ଼ ହୋଇପାରିନାହିଁ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଜିଲ୍ଲାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ମୁଖ୍ୟତଃ ରେଙ୍ଗାଳି ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ବିସ୍ଥାପନର ଭୟ ଦେଖାଦେଇଛି।
ସ୍ଥାନୀୟ ବିଧାୟକଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା :
ଦେବଗଡ ବିଧାୟକ ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ ଏସଂପର୍କରେ ନିଜ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି କହିଛନ୍ତିଯେ, “ରେଙ୍ଗାଳି ବିସ୍ଥାପିତଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଜନସମସ୍ୟା । ଏହି ସମସ୍ୟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସମାହିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଜିଲ୍ଲାରେ ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ ହେଲେ ଜିଲ୍ଲାରେ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ରେଙ୍ଗାଳି ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାର ପୁନଃ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି । ତେଣୁ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ମୁଁ ବିଧାନସଭାରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବା ସହିତ ନିକଟରେ ରାଜସ୍ୱମନ୍ତ୍ରୀ ଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କରିଛି” ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
